Đợt khảo sát tại Chà Nòi – Khe Gát ghi nhận hố sụt chưa có tên chính thức, sâu ước tính 100–120 m và vẫn nằm trong vùng bảo vệ nghiêm ngặt.

Dưới tán rừng Phong Nha – Kẻ Bàng, một hố sụt vừa được khảo sát đã mở thêm câu hỏi thú vị về địa hình đá vôi nơi đây. Những số liệu ban đầu cho thấy cấu trúc này có quy mô đáng chú ý; còn dưới đáy hố, một khoảng rừng xanh phát triển giữa vách đá tạo nên cảm giác như một thế giới ẩn mình. Phát hiện gây tò mò, nhưng khu vực vẫn cần được nghiên cứu và bảo tồn cẩn trọng.

Cấu trúc địa hình đặc biệt giữa rừng đá vôi

Hố sụt chưa có tên chính thức nằm ở khu vực Chà Nòi – Khe Gát, thuộc Vườn quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng. Kết quả khảo sát ước tính miệng hố rộng khoảng 190 m, dài khoảng 140 m; diện tích khoảng 2,18 ha và độ sâu trong khoảng 100–120 m. Đây là các con số sơ bộ từ thực địa, chưa phải hồ sơ địa chất cuối cùng; hình dạng lòng hố cũng khiến việc đo đạc toàn bộ cấu trúc trở nên phức tạp.

Trong địa hình karst, nước có thể bào mòn đá vôi và mở rộng các khe rỗng bên dưới qua thời gian. Khi phần đá phía trên không còn đủ vững, nó có thể sụp xuống, tạo thành hố sâu. Đây là cách giải thích khái quát về hố sụt; quá trình hình thành cụ thể và khả năng tồn tại các khoảng rỗng bên dưới hố Chà Nòi – Khe Gát vẫn cần được nghiên cứu thêm.

Từ dấu hiệu trên ảnh vệ tinh đến hành trình khảo sát

Manh mối ban đầu xuất hiện trên ảnh vệ tinh khi chuyên gia hang động Kevin Ditamore nhận thấy một hình thái khác thường giữa rừng. Những lần kiểm tra bằng thiết bị bay không người lái sau đó giúp đoàn khoanh vùng để lên phương án tiếp cận. Từ ngày 23 đến 28/7/2025, nhóm khảo sát 24 người gồm chuyên gia thuộc Hiệp hội Hang động Hoa Kỳ (NSS), thành viên Jungle Boss và cán bộ vườn quốc gia đã làm việc tại khu vực có địa hình dốc, vách đá gần như dựng đứng.

Bản đồ tổng quan cho thấy khu vực khảo sát nằm giữa vùng rừng được bảo vệ rộng lớn, nhưng không phải chỉ dẫn đường cho khách tham quan. Bài viết của Phong Nha Discovery Tours và thông tin khảo sát từ Ban Quản lý Vườn quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng đều xác định đây là hoạt động chuyên môn, không phải tour mở cho du khách. Bản tin của vườn quốc gia ghi ảnh toàn cảnh do kiểm lâm Trần Xuân Mùi thực hiện, các ảnh bên trong hố do Jungle Boss cung cấp.

Mảng xanh bên dưới những vách đá

Một trong những ghi nhận gợi nhiều tò mò là thảm thực vật dưới đáy hố. Cây lớn và các loài cây nhỏ vẫn phát triển giữa đá vụn, vách dựng và điều kiện ánh sáng riêng biệt. Đoàn khảo sát cũng ghi nhận dấu hiệu động vật, vỏ ốc và một số dấu tích có thể liên quan đến quá trình hình thành khoáng vật. Đây mới là quan sát ban đầu, chưa phải danh mục đầy đủ về hệ sinh thái hay địa chất nơi này.

Đợt khảo sát chưa xác nhận được cửa hang có thể đi sâu hơn hoặc dòng nước ngầm rõ rệt. Một khe nứt được ghi nhận trên vách đá, nhưng phía sau còn thông tới đâu vẫn chưa thể kết luận. Những câu hỏi về nước, các khoảng rỗng và sự sống dưới đáy hố cũng chính là lý do khu vực cần được tiếp tục nghiên cứu.

Phát hiện mới cần đi cùng sự thận trọng

Chà Nòi – Khe Gát nằm trong phân khu bảo vệ nghiêm ngặt của vườn quốc gia và hiện chưa có tuyến tham quan. Vách đá dốc, vật liệu có thể sạt lở cùng sinh cảnh nhạy cảm khiến việc tự tìm đường đến đây vừa nguy hiểm, vừa không phù hợp. Du khách không nên dùng ảnh khảo sát làm chỉ dẫn hoặc tự ý tiếp cận; khu vực chỉ dành cho các đoàn được cấp phép và lực lượng bảo vệ.

Du khách vẫn có thể khám phá thế giới hang động Phong Nha qua những điểm tham quan và lịch trình được phép. Nếu muốn tìm hiểu các lựa chọn dễ tiếp cận hơn, bạn có thể xem gợi ý những điểm đến nổi bật ở Phong Nha. Hố sụt mới là lời nhắc rằng đôi khi cách khám phá tốt nhất một bí ẩn thiên nhiên là để công tác nghiên cứu tiếp tục, đồng thời gìn giữ khu rừng đang bao bọc nó.